Reklama
czwartek, 22 marca 2018 23:15

Priorytety w ochronie środowiska

Napisane przez  Administrator

Z Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Jolantą Ratajczak rozmawia Viola Ordon

Jakie cele stawia sobie Fundusz na najbliższe lata?

Cele Funduszu są stałe – od 25 lat konsekwentnie wspieramy działania prośrodowiskowe w naszym regionie. Dzięki efektywnej polityce finansowej Fundusz dysponuje środkami, które pozwalają wspierać różnorodne przedsięwzięcia. Oferta Funduszu jest szeroka, od pożyczek z możliwością umorzenia, po dotacje, ale jesteśmy także otwarci na propozycje nowych rozwiązań, bo musimy nadążać za zmieniającymi się technikami i technologiami, a przede wszystkim stawiać czoło wyzwaniom i pomysłowości beneficjentów.

 

Ważne dla wnioskodawców jest to, że w porównaniu do roku 2017 priorytety znacząco się nie zmienią. Mamy pełną akceptację Rady Nadzorczej, dotyczącą zasad i form proponowanej pomocy finansowej. Początek roku był dla Funduszu bardzo pracowity, ale cieszę się, że mogę współpracować z profesjonalnym zespołem, który często działa pod presją czasu i wielości zadań. To ludzie świadomi ogromnej odpowiedzialności za prawidłowe gospodarowanie publicznymi pieniędzmi. Jestem przekonana, że dzięki temu potencjałowi świetnie sobie poradzimy.

Od dłuższego czasu uwaga mediów skupia się wokół tematu smogu...

Faktycznie, coraz głośniej mówi się o smogu, jego przyczynach i skutkach, ale musimy zdawać sobie sprawę, że problem nie jest nowy. Od wielu lat ochrona powietrza jest dla Funduszu jednym z priorytetów działalności. Każdego roku nasza pomoc finansowa bezpośrednio przyczynia się do wsparcia setek inwestycji polegających na wymianie nieefektywnych źródeł ogrzewania czy termomodernizacji obiektów, a w efekcie do poprawy stanu powietrza i lepszej jakości życia w naszym regionie.

Tylko w ostatnim roku mieszkańcy Wielkopolski złożyli przeszło 1200 wniosków na przedsięwzięcia związane z wymianą starych kotłów węglowych, ociepleniem budynków jednorodzinnych i montażem niewielkich instalacji odnawialnych źródeł energii. To pokazuje skalę potrzeb.

Jaka jest przyczyna zanieczyszczenia powietrza w Poznaniu, ale i ogólnie w Polsce? 

Wbrew pozorom, to nie przemysł jest czynnikiem decydującym o stanie jakości powietrza, ale tak zwana niska emisja, czyli emisja pyłów i szkodliwych gazów z domowych pieców grzewczych i lokalnych kotłowni węglowych, w których spalanie węgla odbywa się w nieefektywny sposób. Należy pamiętać, że to właśnie niska emisja ma decydujący – bo ponad 80-procentowy – udział w powstawaniu zjawiska smogu. Powoduje, że jesteśmy narażeni na działanie szkodliwych substancji, między innymi takich jak drobny pył PM 10 i PM 2,5, dwutlenek siarki, dioksyny, furany czy tlenek azotu, powodujących wiele niebezpiecznych dla życia i zdrowia chorób, na przykład zawały czy udary.

Jakie działania są podejmowane, aby temu zapobiegać?

Przez lata wspieraliśmy mieszkańców w likwidacji starych palenisk węglowych w lokalach mieszkalnych lub usługowych w budynkach jedno- i wielorodzinnych w ramach Programu KAWKA, finansowanego wspólnie przez nas i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Teraz pracujemy nad nowym programem priorytetowym, w którym będzie można uzyskać pomoc finansową na kompleksową termomodernizację wraz z wymianą źródeł ciepła. Dodatkowo nasi doradcy energetyczni w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego, oprócz działań szkoleniowych i edukacyjnych z zakresu ochrony powietrza, podpowiadają, gdzie i w jaki sposób uzyskać dofinansowanie z innych źródeł.

Pod koniec ubiegłego roku zakończyli Państwo nabór wniosków na przedsięwzięcia związane z działaniami na rzecz ochrony pszczół w naszym województwie w 2018… To bardzo ważna inicjatywa…

Adresowaliśmy ją do pszczelarzy posiadających od 5 do 80 uli. Mogli występować do nas bezpośrednio, o ile spełniali regulaminowe warunki dotyczące wymaganej formy prawnej. Natomiast osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej miały szansę występować za pośrednictwem stowarzyszeń pszczelarzy lub gmin, na terenie których posiadają pasieki. Bardzo cieszy nas współpraca z gminami. Zaangażowanie jednostek samorządu terytorialnego w działania mające na celu wzrost populacji i zdrowia tych nieocenionych owadów daje większe szanse sukcesu. Zainteresowanie jest duże: wpłynęło 61 wniosków na kwotę 2.140.458 zł.

Dużą wagę przywiązujecie Państwo do wspierania inicjatyw związanych z edukacją ekologiczną. 

Zagrożenia i ochrona środowiska to nie tylko kwestia regulacji prawnych, ale przede wszystkim świadomości i podejmowania właściwych działań proekologicznych, dlatego angażujemy się konsekwentnie w edukację społeczeństwa. Co roku przeznaczamy na nią 4-4,5 mln zł. Finansujemy doposażenie ośrodków edukacyjno-przyrodniczych, tworzenie ścieżek edukacyjno-przyrodniczych, organizację warsztatów, konkursów i olimpiad wiedzy ekologicznej na terenie województwa wielkopolskiego, jak też druk materiałów upowszechniających metody walki ze smogiem, propagujących selektywną zbiórkę odpadów, a także wydawnictwa o przyrodzie Wielkopolski i formach jej ochrony. Zainaugurowaliśmy też w czasie ostatnich targów POL-ECO SYSTEM program pod nazwą Wielkopolska Sieć Edukacji Ekologicznej skierowany do wszystkich podmiotów zaangażowanych w edukację ekologiczną, by ułatwić wdrażanie programów edukacyjnych dla dzieci i młodzieży, bo to one w dużej mierze kształtują poglądy swoich rodziców i za kilkanaście lat będą decydować o naszej przyszłości.

Co musimy zmienić w myśleniu i w podejściu do ekologii, abyśmy byli świadomi zagrożeń w mieście i na wsi?

Powiedziałabym, że trzeba dbać o sumienie ekologiczne, a niekiedy dopiero je obudzić. Kształtować postawę odpowiedzialności za środowisko, w którym żyjemy obecnie, a w którym później będą żyć nasze wnuki. Same przepisy, zakazy, kary ani kontrola nie zapewnią na tym polu sukcesu bez wrażliwości człowieka na potrzeby otaczającej nas przyrody. Nie ma różnic między postrzeganiem spraw ochrony środowiska na wsi i w miastach – jeśli ktoś bezmyślnie lub celowo podejmuje aktywność przeciwko środowisku, robi to tak samo na wsi, jak i w mieście; jeśli natomiast komuś zależy na ochronie środowiska, podejmuje w tym kierunku działania tu i tu. Choć może na wsi częściej zdarza się postawa w rodzaju „przecież nie mam żadnych odpadów”. 

Bardziej widoczna jest różnica międzypokoleniowa, a nie podział miasto – wieś. Młodsi prowadzą już świadome działania proekologiczne, co dla starszych jest niekiedy niezrozumiałe lub niepotrzebne. 

Niska emisja jest tak samo szkodliwa na wsiach, jak i w miastach. Skala zagrożenia wynika z ilości i koncentracji domostw, gdzie pali się odpady, plastiki czy lakierowane części mebli. Problemy gospodarki wodnej są podobne na obszarach silnie zurbanizowanych, jak i na obszarach wiejskich. 

Inne są może akcenty. W miastach mamy problem z zagospodarowaniem wód opadowych, a na obszarach wiejskich zagrożeniem może być spływ azotanów i fosforanów do rzek i jezior. Z kolei fatalne planowanie przestrzenne tak samo dewastuje przestrzeń na obszarach wiejskich, jak i w miastach. To tylko przykłady, a można by tę listę wydłużać…

Jakie dostrzega Pani priorytety w ochronie środowiska na terenach wiejskich?

Chcemy współpracować z samorządami, które oferują swym mieszkańcom pieniądze na wymianę źródeł ciepła i eliminację emisji zanieczyszczeń do powietrza. Zachęcamy także do dalszych inwestycji w gospodarkę wodno-ściekową. 

Fundusz w Poznaniu był pierwszym w Polsce oferującym wsparcie finansowe dla bezpiecznej eliminacji azbestu z gmin. Te działania wspieramy nadal. We współpracy z powiatami cyklicznie eliminujemy azbest, natomiast od tego roku ofertę adresujemy do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i związków międzygminnych. Planujemy przeznaczyć 2,5 mln zł na ten cel. Jest to nie tylko wymóg prawny, ale i cywilizacyjna konieczność. 

W zakresie gospodarki odpadami chcemy wzmacniać istniejące systemy i pomagać je rozbudowywać. Jest to możliwe również dzięki temu, że zostały określone standardy zbiórki selektywnej. 

Jak wygląda dzisiaj unijna i krajowa strategia adaptacji do zmian klimatu?

W ostatnich latach problem ten nabiera znaczenia ze względu na nasilenie katastrofalnych zjawisk klimatycznych przyczyniających się do powstawania ogromnych strat materialnych i społecznych. Unijną strategię w zakresie przystosowania Europy do zwiększenia odporności na zmianę klimatu określono w Białej Księdze z 2009 roku. Przede wszystkim celem polityki adaptacyjnej jest zwiększenie gotowości i zdolności do reagowania na skutki zmian klimatu oraz wypracowanie spójnego podejścia do tego problemu. Strategiczne działania o charakterze globalnym to głównie redukcja emisji gazów cieplarnianych, z naciskiem na dwutlenek węgla. 

Szczególnie istotne mają być działania związane z oszczędzaniem wody i jej retencją, a także zabezpieczeniem ludności przed skutkami huraganów i powodzi. W celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju oraz efektywnego funkcjonowania gospodarki i społeczeństwa w warunkach zmieniającego się klimatu powstał nowatorski projekt opracowania planów adaptacji do zmian klimatu w 44 największych polskich miastach, bo właśnie obszary zurbanizowane – tworzące tak zwane miejskie wyspy ciepła – są najbardziej narażone na występowanie katastrof naturalnych. Celem projektu jest przeprowadzenie analizy podatności każdego z miast na zmiany klimatu i zaplanowanie konkretnych działań. Wśród miast objętych projektem znalazły się Poznań i Kalisz. W ramach polityki spójności finansowanych jest też wiele programów transgranicznych, ponadnarodowych i międzyregionalnych oraz konkretnych projektów w dziedzinie przystosowania się do zmian środowiskowych. 

W Polsce emanacją zapisów Księgi są „Strategia Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko” oraz „Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”. 

Fundusz w Poznaniu odpowiada na wyzwania zawarte w tych dokumentach, finansując przedsięwzięcia we wszystkich obszarach zrównoważonego rozwoju w regionie wykazujące wymierny efekt ekologiczny.

Jedną z Państwa ostatnich konferencji, organizowanych pod hasłem „Czyste powietrze podstawą dobrej jakości życia”, zamykał panel dyskusyjny wokół pytania: jaka przyszłość energetyczna czeka polskie regiony? Czy może się Pani do tego odnieść?

Żyjemy w czasach, kiedy dostęp do źródeł energii jest kluczowy dla codziennego funkcjonowania, a nasze potrzeby stale rosną. Tymczasem zasoby surowców energetycznych, na przykład węgla, są coraz mniejsze i trudniej dostępne. Przed nami zatem duże wyzwania związane zarówno z zapewnieniem sobie bezpieczeństwa energetycznego, jak i poprawą jakości powietrza. Wymusza to na nas polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej, a także oczekiwania społeczeństwa. Mamy w Polsce świadomość zagrożeń wynikających z uzależnienia się od jednego źródła energii, stąd podejmowane w całej Polsce – również w regionie przy wsparciu naszego Funduszu – liczne inicjatywy zmierzające do zwiększenia udziału OZE w bilansie energetycznym kraju oraz poprawiające efektywność energetyczną. Nasz Fundusz finansuje te przedsięwzięcia zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju – uwzględniającego aspekty ekonomiczne, społeczne i środowiskowe tego rozwoju.

Jak wiadomo, zmianie ulega tak zwany mix energetyczny – musimy inwestować i rozbudowywać odnawialne źródła energii, jak również modernizować sieci przesyłania energii elektrycznej. Nowym, poważnym wyzwaniem, z którym się mierzymy, jest elektromobilność. Na szczeblu rządowym trwają intensywne prace koncepcyjne i wdrożeniowe związane między innymi z projektem polskiego samochodu elektrycznego, infrastruktury ładowania czy systemami wsparcia i ulg dla użytkowników pojazdów elektrycznych. W celu zwiększenia lokalnego bezpieczeństwa energetycznego rozwijane są koncepcje gmin samowystarczalnych energetycznie i klastrów energii. Do Ministerstwa Energii zgłoszono ponad sto inicjatyw klastrowych mających poprawić regionalne zarządzanie energią. 

Nie może zabraknąć w tej debacie głosów polskich regionów aktywnych nie tylko na forum krajowym, ale i europejskim.

Wszystkie te kwestie w najbliższej przyszłości ukształtują „energetyczny obraz” polskich regionów, a to z kolei wpłynie na instrumenty finansowe WFOŚiGW.  

Reklama
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, redakcja@merkuriusz.com.pl 

xnxx