wtorek, 18 luty 2020 23:11

Uporządkować to, co najważniejsze…

Z panią Jolantą Ratajczak – Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu – rozmawia Merkuriusz

Jednym z najważniejszych ubiegłorocznych działań była walka o czyste powietrze za pomocą propozycji dla tych, którzy to powietrze psują...

Rzeczywiście, działania na rzecz czystości powietrza są zdecydowanym priorytetem w naszej ofercie. Program Priorytetowy Czyste Powietrze zapoczątkowany w 2018 roku jest bezprecedensowy zarówno w zakresie ogólnokrajowego zasięgu, jednoczesności działania we wszystkich regionach, jak i pod względem skali – ogromnej liczby beneficjentów, którzy mogą z niego skorzystać.

 

Program skierowany jest do osób fizycznych będących właścicielami domów jednorodzinnych. Skupia się na eliminacji starych pieców na paliwo stałe oraz termomodernizacji budynków mieszkalnych, a jego celem jest zmniejszenie lub uniknięcie emisji pyłów i innych zanieczyszczeń wprowadzanych do atmosfery.

W debacie dotyczącej ochrony środowiska pojawiały się pytania jak skutecznie ograniczyć tzw. niską emisję pochodzącą ze spalania paliw w kotłowniach domów mieszkalnych, czyli z dużej ilości niskich emitorów na obszarach zabudowy jednorodzinnej, gdzie nie mamy do czynienia z przedsiębiorcami, którzy odpowiadają w sensie administracyjnym lub karnym za korzystanie ze środowiska, ale z osobami ogrzewającymi własne domy. Program, który powstał jako odpowiedź na ten problem obliczony jest na 10 lat i winien przyczynić się do znacznej redukcji wielkości emisji substancji i energii do powietrza i eliminacji zjawisk smogowych. Póki co, zanotowaliśmy rekordową ilość klientów w całej 26-letniej historii funkcjonowania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Od początku trwania projektu, czyli od września 2018 roku, spłynęło do nas ponad 8,8 tysiąca wniosków, z czego w samym roku 2019 – 6,6 tysiąca, a Zarząd przyznał pomoc finansową 5 tysiącom wnioskodawców.

Pomoc dla właścicieli domków jednorodzinnych jest ewenementem. Myślę, że gdyby ta propozycja się nie pojawiła, to nic by się nie zmieniło...

Ewenementem nie jest, gdyż sporo gmin Województwa ma swoją ofertę w tym zakresie, ale co do wielkości środków przeznaczonych na realizację Programu, wieloletnich i jednoczesnych działań na terenie całego kraju, jest precedensowy. Klientów mamy coraz więcej, co jest też skutkiem aktywności gmin. Do współpracy z nami przyłączyło się ich już 94, czyli ponad jedna trzecia wszystkich jednostek samorządu terytorialnego na poziomie podstawowym.

A co dla Funduszu oznacza współpraca z gminami?

Gminy mogą, na podstawie porozumień zawartych z Funduszem, przyjmować wnioski o dofinansowanie w Programie i dokonywać ich wstępnej weryfikacji. Współpraca z gminami powoduje więc zwiększenie ilości obsłużonych klientów i przyspieszenie procedury weryfikacji wniosków. Jest to wsparcie dla Funduszu, ale również znaczne ułatwienie dla interesantów, którzy mogą zwracać się do swojego urzędu gminy w celu otrzymania informacji lub uzyskania pomocy w wypełnieniu wniosku. Jesteśmy w kontakcie z gminami, przeprowadzamy szkolenia ich przedstawicieli delegowanych do obsługi klientów i oczywiście nie odmawiamy pomocy, jeśli klienci zwracają się do nas nadal bezpośrednio.

Warto także zaznaczyć, iż w najbliższym czasie planowane są zmiany w Programie, które będą polegały na uproszczeniu procedury aplikacji o środki, co powinno wpłynąć na zwiększenie dynamiki realizacji Programu.

Ubiegły rok był czasem wielu rocznic. W listopadzie wzięliście Państwo udział w Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z okazji 50-lecia Zakładu Klimatologii na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza...

Zakład zajmuje znamienitą pozycję wśród tego typu instytucji naukowych w Polsce, a jego pracownicy mają olbrzymie doświadczenie. Prezentują interesujące podejście do zmian klimatu, których dotyczyła wspomniana jubileuszowa konferencja. Dyskutowano o tym, co się wokół nas dzieje – czy należy to uznać za ostateczny kataklizm, czy wynik naturalnej zmienności. Te zagadnienia są wręcz emocjonujące dla zwykłego śmiertelnika. Z całą pewnością należy stwierdzić, iż jest nam potrzebny obiektywizm naukowy, żebyśmy byli odporni na różne manipulacje stosowane w celach zupełnie innych, niż troska o środowisko. Im bardziej rzetelna wiedza, tym lepsze może być reagowanie na zmiany klimatu, przystosowanie się do nich i łagodzenie skutków, w miarę możliwości.

Czas pokaże co nastąpi. Biblijny potop też był prawdopodobnie wywołany zmianami klimatycznymi...

Wiele wskazuje na to, że przyroda sobie poradzi, ale pamiętajmy, że jesteśmy zobowiązani do minimalizowania swojego udziału w presji na środowisko, chociażby jego znaczenie było zaledwie marginalne. Postawy odpowiedzialności za środowisko trzeba się uczyć. Od lat prowadzimy cykl działań edukacyjnych, mających na celu zainteresowanie poznawaniem naukowych podstaw zmian klimatu. Jednym z przykładów jest organizowany od 2018 r. Młodzieżowy Kongres Klimatyczny. Celem Konkursu jest wyróżnienie młodzieży szkół średnich, która wdraża pomysły i projekty integrujące społeczność szkolną przy realizacji działań mających na celu ochronę środowiska przyrodniczego, angażujące i motywujące społeczności lokalne do poszukiwania i wdrażania kreatywnych rozwiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Podczas Kongresu odbywa się cykl wykładów wygłaszanych przez osobistości dobrze znane w naszym naukowym świecie. Młodzież chętnie chłonie wiedzę z tych wykładów i jednocześnie stara się ją wykorzystać w realizowanych projektach.

Z początkiem stycznia ogłosiliście Państwo nabór wniosków na przedsięwzięcia w zakresie efektywności energetycznej i ochrony powietrza. Kto będzie mógł skorzystać z tego programu?

Jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz podmioty posiadające osobowość prawną z wyłączeniem spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, dla których od 1 marca br. zostanie ogłoszony Nabór, realizowany we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Które z działań WFOŚiGW uważa Pani za najistotniejsze w zakresie ochrony powietrza?

Rozmawiamy o przedsięwzięciach, których efekt ekologiczny mierzony jest wielkością minimalizacji wpływu na stan powietrza atmosferycznego i poprzez emisję substancji i energii. Dlatego też wszystkie nasze działania w tym zakresie są bardzo ważne. Mamy w tym obszarze komplementarną ofertę. Kierujemy ją do różnych grup beneficjentów. Poprzez Program Czyste Powietrze docieramy do klientów indywidualnych w celu ograniczenia wpływu na stan powietrza ze strony niskiej emisji. Spółdzielniom i wspólnotom mieszkaniowym proponujemy Program realizowany w porozumieniu z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, o którym już wcześniej wspomniałam. Z początkiem roku ogłosiliśmy nabór skierowany do interesantów instytucjonalnych.

Kto może przystąpić do naboru wniosków na przedsięwzięcia w zakresie edukacji ekologicznej?

Wachlarz jest bardzo szeroki – jednostki samorządu terytorialnego, podmioty posiadające osobowość prawną, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, uczelnie, fundacje i stowarzyszenia... – słowem – wszyscy zainteresowani.

Co w planach na 2020 rok ma WFOŚiGW?

Kontynuacja! Przede wszystkim dalsze prace na rzecz Programu Priorytetowego Czyste Powietrze, który – jak już wspomniałam – jest projektem dziesięcioletnim. Naszą misją jest zrobienie wszystkiego, żeby zwielokrotnić ilość beneficjentów. To spore wyzwanie. Mamy nadzieję na coraz szerszą współpracę z jednostkami samorządowymi.

W dziedzinie ochrony powietrza bardzo ciekawe są także programy związane z oświetleniem. Sygnalizowana jest potrzeba wspierania poprzez dofinansowanie projektów inteligentnego oświetlenia miejsc publicznych – dróg, placów itd. Powinno się dążyć do doświetlania tylko wybranych powierzchni, w odpowiednim czasie, w odpowiedniej barwie, do inteligentnego sterowania, związanego z jedynie punktowym i okazjonalnym doświetlaniem danych arterii komunikacyjnych. Samorządy bardzo intensywnie zabiegają o wsparcie projektów innowacyjnych – jest jeszcze tyle problemów związanych z podstawowymi strumieniami energii i presji na środowisko. Pracy mamy na wiele lat, żeby uporządkować w regionie to, co najważniejsze.

Razem z NFOŚiGW realizujemy ogromny projekt wsparcia w dziedzinie gospodarki wodno-ściekowej dla aglomeracji poniżej 2 tysięcy RLM, czyli równoważnej liczby mieszkańców. Miejscowości, które nie wchodzą w skład aglomeracji stanowią swego rodzaju białą plamę na mapie wsparcia budowy kanalizacji, instalacji wodno-kanalizacyjnych, oczyszczalni, ponieważ nie zostały objęte Krajowym Programem Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Ochrona środowiska gruntowo-wodnego jest bardzo ważna, większość działań wokół adaptacji lub mitygacji zmian klimatu się z tym wiąże. W dalszym ciągu jest to dla nas priorytet.

Nie zmniejszamy aktywności w kontekście oferty dla regionu. Jednostki samorządu terytorialnego bardzo silnie sygnalizują potrzebę wsparcia właśnie w budowie systemów kanalizacyjnych czy oczyszczalni ścieków. Mamy bardzo piękne przykłady gospodarki obiegu zamkniętego, gdzie powstają układy niemal samowystarczalne energetycznie – następuje energetyczne wykorzystanie osadów pościekowych, budowa różnego rodzaju układów hybrydowych w przypadku wykorzystywania energii biogazowej. Przykładem jest Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Koninie. Jest to projekt łączący kilka różnych przedsięwzięć, dofinansowanych m.in. z naszych środków, które w całości tworzą projekt zmierzający do zerowej emisyjności.

fot. Archiwum WFOŚiGW w Poznaniu

Warte uwagi

Organizujemy eventy firmowe

event1

Dom Wydawniczy Netter – wydawca magazynu Merkuriusz Polska prowadzi również działalność w obszarze organizowania konferencji, zjazdów, jubileuszy oraz „lecia” firm. Możemy pochwalić się ciekawymi rozwiązaniami, pełnym oddaniem w realizację danego projektu i fantazją. Najważniejszy dla nas jest zleceniodawca i to jemu służymy całą naszą wiedzą, dlatego uważamy, że warto być właśnie z nami.

Więcej…

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.