wtorek, 18 luty 2020 23:07

August Cieszkowski postać nieznana?

Z dyrektorem Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy Wiesławem Kaczmarkiem rozmawia Merkuriusz

Temat konferencji „August Cieszkowski. Filozof – Polityk – Prekursor edukacji rolniczej”, jaka miała miejsce pod koniec listopada w kierowanym przez pana muzeum w Dobrzycy wpisuje się w atmosferę świętowanego w naszym kraju jubileuszu 100-lecia niepodległości. Proszę powiedzieć co w tym kontekście oznacza „mieć historię”?

 Historia jako element samoświadomości społecznej, jest niezwykle ważna, zarówno w komunikacji jak i w odniesieniu do kreowania rozwoju. Poznając dokonania wybitnych postaci, wpisujemy do spektrum skojarzeń jakimi się posługujemy, te wartości, działania, poglądy, które w dzisiejszej ocenie historii Polski niezaprzeczalnie wpływały na rozwój świadomości, kultury, gospodarki czy samoorganizacji ówczesnych grup społecznych. Znając poglądy i działania Augusta Cieszkowskiego w zakresie np. organizacji ochronek dla ubogich dzieci, w dyskusjach nad dzisiejszymi problemami wsparcia rozwoju dzieci i młodzieży z utrudnionym dostępem do nauki – bez rozwijania poglądów tego filozofa możemy sugerować mechanizmy opieki „jakie wdrażał August Cieszkowski”.

 

Rocznica odzyskania niepodległości przez Polskę wywołała zwiększone zainteresowanie, jakimi drogami społeczeństwo polskie dążyło do stanu, w którym po odzyskaniu niepodległości potrafiło stworzyć własne struktury funkcjonowania państwa. Przewija się wiele nazwisk polityków i przedsiębiorców, którzy włożyli wielką pracę dla tworzenia nowej Polski, ale działali również w społeczeństwie. Również były osoby, które może nie tak spektakularnie, ale utrzymywały świadomość polskości w społeczeństwie. W różnych zaborach działo się to z różnym nasileniem i różnymi metodami, niemniej takie osoby jak August Cieszkowski, Maksymilian Jackowski, bł. Edmund Bojanowski, jak i wielu innych, wymagają aby szerzej upowszechnić ich myśl społeczną i praktyczne działania na rzecz lokalnego patriotyzmu.

Podczas konferencji mogliśmy wysłuchać wielu atrakcyjnych prelekcji. Która z nich była pana zdaniem najbardziej reprezentatywna?

Założeniem konferencji było ukazanie, w miarę syntetycznie różnorodności w działaniach tego filozofa, a zarazem działacza społecznego. Trudno się spierać, która z jego aktywności stanowiła bardziej wartościowy element wpływający na rolę jaką odegrał w naszej historii. Czy należałoby eksponować, że jego myśl filozoficzna stanowiąc niejako podstawy marksizmu, wpływała też znacząco na twórczość pisarską Zygmunta Krasińskiego i Cypriana Kamila Norwida. Cieszkowski aktywnie działał na rzecz powołania Uniwersytetu w Poznaniu, przez wiele lat był prezesem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Był posłem do parlamentu w Berlinie, a w 1850 roku proponowano mu tekę ministra finansów w rządzie pruskim, której nie przyjął. Cieszkowski, jako ziemianin, interesował się wiedzą rolniczą, łącząc swoje naukowe zainteresowania w 1870 założył Wyższą Szkołę Rolniczą w Żabikowie. Należy przyjąć, że te różnorodne zainteresowania A. Cieszkowskiego tworzyły wspólną wartość, z której wynikały działania praktyczne.

Natomiast w dzisiejszej edukacji o historii tej wybitnej postaci mówi się bardzo mało. Bardzo cenne były prezentacje na konferencji, w jaki sposób dziś pamięta się o Auguście Cieszkowskim w Wierzenicy – dawnej siedzibie rodowej filozofa. Państwo Ewa i Włodzimierz Buczyńscy przedstawili cały szereg działań upamiętniających tę niezwykłą, a dziś mało znaną postać. Jak zorganizowano w 2014 r. obchody 200-lecia urodzin tego wybitnego filozofa. Jak wydano różne publikacje oraz druki ulotne przypominające jego dokonania i niezwykle bogaty życiorys. 

Niewątpliwie ważnym wydarzeniem towarzyszącym konferencji był akt przekazania książek Bibliotece Pałacowej przez pana Stanisława Ledóchowskiego. Jak może Pan to podsumować? 

Hrabia August Cieszkowski był zamiłowanym kolekcjonerem, zgromadził ogromny księgozbiór składający się z wielu tysięcy woluminów obejmujący m.in. prace z filozofii, matematyki, ekonomii rolnictwa i techniki, nauk społecznych i przyrodniczych. W czasie II wojny światowej część księgozbioru jak i zbiorów sztuki została zniszczona, a część uległa rozproszeniu.

W czasie konferencji w naszym Muzeum dokonaliśmy otwarcia Biblioteki Naukowej im. Tadeusza Mikołajewskiego, który przed kilku laty był darczyńcą kilku tysięcy publikacji stanowiących podstawę biblioteki muzealnej. W tym dniu dokonaliśmy też aktu przekazania do biblioteki ok 3 tys. woluminów przez pana Stanisława Ledóchowskiego Ten znany w środowisku kultury poeta, krytyk sztuki, ale też kolekcjoner przekazał wybrane tematycznie pozycje z zakresu historii ziemiaństwa, dworów i ogrodów oraz wydawnictwa pamiętnikarskie. Stanowią one niezwykle cenny usystematyzowany zbiór wzbogacając muzealną bibliotekę w wiele dzieł niedostępnych na rynku antykwarycznym. Można uznać zasób biblioteki naszego Muzeum, jako jeden z bardziej wartościowych dla badań nad historią ziemiaństwa w Polsce. Jest on dostępny dla osób prowadzących działalność naukową w tym obszarze historii.

August Cieszkowski jest postacią zasłużoną dla regionu, aktywnie działał na rzecz utworzenia uniwersytetu, wielokrotnie był prezesem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Jako organizator konferencji życzyłby Pan sobie, żeby zapamiętać Cieszkowskiego jako...?

…jako postać znaną i zasłużoną dla regionu i kraju, cenioną w kręgach naukowców i badaczy, ważną dla rozwoju światowej filozofii, ugruntowaną w społeczeństwie, jako niezwykłą osobowość…orędownika społecznej odpowiedzialności biznesu… niestety wiedza ta nie jest powszechna.…”

Chciałbym wspomnieć tu słowa Andrzeja Dudy Prezydenta RP, który pod pomnikiem Powstańców Wielkopolskich, w 100. rocznicę Powstania powiedział: „Należy pamiętać, że wybuch Powstania w Wielkopolsce to nie był tylko zryw emocjonalny, tu społeczeństwo było przygotowane do tego Powstania”. I dlatego muszą być konferencje i publikacje przypominające te niezwykłe osobowości, które wpływały na rozwój polskiej społeczności. 

 fot. Michał Senger, ze zbiorów Muzeum Narodowego Rolnictwa
i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie; Joanna Pankowiak

Warte uwagi

Organizujemy eventy firmowe

event1

Dom Wydawniczy Netter – wydawca magazynu Merkuriusz Polska prowadzi również działalność w obszarze organizowania konferencji, zjazdów, jubileuszy oraz „lecia” firm. Możemy pochwalić się ciekawymi rozwiązaniami, pełnym oddaniem w realizację danego projektu i fantazją. Najważniejszy dla nas jest zleceniodawca i to jemu służymy całą naszą wiedzą, dlatego uważamy, że warto być właśnie z nami.

Więcej…

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.